zaterdag 31 januari 2026

Is brood van de supermarkt anders dan brood van de bakker

Ja, brood van de supermarkt verschilt van brood van de bakker. 
Supermarktbrood is vaak industrieel geproduceerd, bevat meer conserveermiddelen en heeft een langere houdbaarheid, maar kan minder smaakvol zijn. 
Bakkersbrood is meestal ambachtelijk, verser, met natuurlijke ingrediënten en een betere textuur en smaak, maar het is vaak duurder en bederft sneller.






Europese Dag van het Joods Cultureel Erfgoed

De Europese Dag van het Joods Cultureel Erfgoed (ook bekend als European Days of Jewish Culture of Europese Dag van de Joodse Cultuur) is een jaarlijks pan-Europees evenement dat sinds 1999 wordt georganiseerd. 
Het vindt traditioneel plaats rond de eerste zondag van september (soms iets verschoven afhankelijk van het land of jaar), met activiteiten die zich soms uitstrekken over meerdere dagen of weken. 
In Nederland en België valt het vaak samen met Open Monumentendag, waardoor veel Joodse monumenten, synagogen, musea en erfgoedlocaties gratis opengesteld worden. 

Doel: Het evenement wil de rijkdom, diversiteit en historische bijdrage van de Joodse cultuur en erfgoed in Europa zichtbaar maken. 
Het promoot dialoog, wederzijds begrip en interculturele uitwisseling tussen Joodse en niet-Joodse gemeenschappen. 
Activiteiten: 
Openstellingen van synagogen, Joodse musea en begraafplaatsen. 
Rondleidingen. 
Lezingen en conferenties. 
Concerten, tentoonstellingen en workshops. 
Culturele optredens. 
In Nederland organiseren organisaties zoals Joods Cultureel Kwartier, lokale synagogen en erfgoedstichtingen vaak programma’s. 

Kort samengevat: een laagdrempelige, open dag om Joods erfgoed te (her)ontdekken, vooroordelen weg te nemen en de gedeelde Europese geschiedenis te vieren.






vrijdag 30 januari 2026

Raken barcodes nooit op

Barcodes raken nooit op doordat ze systematisch worden gegenereerd volgens standaarden zoals EAN of UPC. 
Deze systemen gebruiken unieke combinaties van cijfers (en soms letters) die miljarden variaties mogelijk maken. 
Organisaties zoals GS1 beheren de toewijzing, zodat duplicatie wordt voorkomen. 
Zelfs bij intensief gebruik is de capaciteit vrijwel onuitputtelijk door de enorme hoeveelheid mogelijke combinaties.






Internationale Dag van de Democratie

De Internationale Dag van de Democratie (International Day of Democracy) wordt elk jaar op 15 september wereldwijd gevierd. 
De Verenigde Naties (VN) hebben deze dag in 2007 ingesteld via een resolutie van de Algemene Vergadering. 

Het doel is: Aandacht vragen voor de principes en waarden van democratie . 
De stand van de democratie wereldwijd onder de loep nemen. 
Bewustwording creëren over het belang van democratie als proces én doel. 
Kernwaarden die centraal staan: Vrijheid. Respect voor mensenrechten. Gelijkheid. Vrije, eerlijke en periodieke verkiezingen met universeel kiesrecht. Participatie van burgers, maatschappelijke organisaties en overheden. 
De dag benadrukt dat democratie geen vanzelfsprekendheid is en voortdurend beschermd en versterkt moet worden, zeker in tijden van desinformatie, polarisatie en bedreigingen voor de rechtsstaat. 

Kortom: 15 september is dé dag om stil te staan bij inspraak, vrijheid en de kracht van democratische samenlevingen.






donderdag 29 januari 2026

Van bleekselderij verlies je calorieen

Het idee dat bleekselderij "calorieën laat verliezen" komt door het lage caloriegehalte en de hoge vezel- en waterinhoud. 
Een stengel bleekselderij bevat ongeveer 6-10 calorieën, terwijl het kauwen en verteren ervan iets meer energie kost (thermogeen effect). 
Dit wordt soms "negatieve calorieën" genoemd, maar het effect is minimaal en leidt niet tot significant gewichtsverlies. 
Bleekselderij is gezond, maar geen wondermiddel voor afvallen.






Wereld Lymfeklierkankerdag

Wereld Lymfeklierkankerdag (ook bekend als World Lymphoma Awareness Day) is een jaarlijkse internationale bewustwordingsdag op 15 september. 
Deze dag is in 2004 opgezet door de Lymphoma Coalition (een wereldwijd netwerk van patiëntenorganisaties) om aandacht te vragen voor lymfeklierkanker (lymfoom), de meest voorkomende vorm van bloedkanker. 

Doel: Bekendheid vergroten over lymfoom (Hodgkin en non-Hodgkin), de symptomen herkenbaar maken, vroege diagnose stimuleren en onderzoek & steun promoten. 
Waarom belangrijk? 
Lymfoom neemt wereldwijd toe. 
Er leven meer dan 1 miljoen mensen mee, dagelijks krijgen bijna 1.000 mensen de diagnose. 
Symptomen (zoals gezwollen lymfeklieren, vermoeidheid, koorts, nachtzweten, onverklaarbaar gewichtsverlies) lijken vaak op onschuldige klachten zoals griep, waardoor diagnose soms vertraagd wordt. 
September is ook vaak Blood Cancer Awareness Month, waarin lymfoom extra in de schijnwerpers staat. In Nederland en België wordt de dag onder andere herdacht door organisaties zoals Lymph & Co, met activiteiten, wandelChallenges en verhalen van patiënten om bewustzijn en steun te vergroten. 

Kortom: 15 september staat wereldwijd in het teken van "ken je lymfeklieren" en vroege herkenning, omdat awareness echt levens kan redden.






woensdag 28 januari 2026

Typisch stressgedrag

Typisch stressgedrag omvat fysieke, emotionele en gedragsmatige reacties op stress. 

Voorbeelden zijn: 
Fysiek: Hoofdpijn, spierspanning, vermoeidheid, slaapproblemen.
Emotioneel: Prikkelbaarheid, angst, somberheid, moeite met concentreren. 
Gedragsmatig: Over- of undereating, uitstelgedrag, sociale terugtrekking, verhoogde alertheid. 

Deze reacties variëren per persoon en situatie, maar treden vaak op bij aanhoudende druk of spanning.






Wereld Myotonische Distrofiedag

Wereld Myotonische Dystrofiedag (ook bekend als International Myotonic Dystrophy Awareness Day) vindt elk jaar plaats op 15 september. 
Dit is een internationale bewustwordingsdag voor myotone dystrofie (MD, ook wel myotonische dystrofie of Steinert-ziekte genoemd), de meest voorkomende erfelijke spierziekte bij volwassenen. 
Wereldwijd werken meer dan 60 organisaties samen in de Global Alliance for Myotonic Dystrophy Awareness om aandacht te vragen voor deze complexe, multisysteem-aandoening. 

Doel: Bekendheid vergroten bij publiek, artsen, beleidsmakers en onderzoekers; pleiten voor betere diagnose, zorg, ondersteuning en versnelde ontwikkeling van behandelingen. 
Waarom belangrijk: MD wordt vaak laat of verkeerd gediagnosticeerd. 
Recente schattingen geven aan dat het bij ongeveer 1 op de 2.100 mensen voorkomt (dus veel vaker dan bijvoorbeeld ALS), wat neerkomt op miljoenen mensen wereldwijd. 
Kenmerken van de ziekte: Erfelijke progressieve aandoening met myotonie (moeilijk ontspannen van spieren), spierzwakte, maar ook problemen met hart, longen, ademhaling, spijsvertering, cataract, extreme vermoeidheid, slaapstoornissen en cognitieve klachten. 
De ernst neemt vaak toe per generatie. 
Acties op de dag: Gebouwen en landmarks kleuren groen, patiënten en families delen verhalen, fondsenwerving, webinars, en oproepen voor meer onderzoeksgeld. 
In Nederland besteden onder andere het Radboudumc, MD expertisecentrum, Spierfonds en MD Nederland aandacht aan deze dag. 
Er is nog geen genezing, maar onderzoek naar behandelingen vordert gestaag.






dinsdag 27 januari 2026

Waarom mag een spermadonor niet eindeloos veel kinderen krijgen

Een spermadonor mag niet eindeloos veel kinderen krijgen om ethische, medische en sociale redenen.
In Nederland is het aantal kinderen dat een donor mag verwekken beperkt tot 25 (volgens richtlijnen van de Nederlandse Vereniging voor Obstetrie en Gynaecologie). 

Dit voorkomt: 
Risico op inteelt: Te veel nakomelingen vergroot de kans op onbewuste relaties tussen verwante personen. Psychosociale impact: Een groot aantal halfbroers en -zussen kan emotioneel belastend zijn voor donorkinderen. 
Medische traceerbaarheid: Beperking helpt bij het monitoren van erfelijke aandoeningen. 

Deze regels beschermen de belangen van donorkinderen en de samenleving.






Prinsjesdag

Prinsjesdag is de Nederlandse traditie op de derde dinsdag van september. 

Het is de officiële opening van het nieuwe parlementaire jaar. 
De Koning (Willem-Alexander) rijdt in de Glazen Koets door Den Haag naar de Koninklijke Schouwburg (of een andere locatie door renovaties). 
Hij spreekt de Troonrede uit: dit is de belangrijkste speech waarin de regering (via de Koning) de hoofdlijnen van het beleid voor het komende jaar presenteert. 
Direct daarna presenteert de minister van Financiën in de Tweede Kamer het bekende ** koffertje** met de Miljoenennota en de Rijksbegroting → daarin staan alle concrete plannen, inkomsten, uitgaven en belastingveranderingen voor het volgende jaar. 

Kort gezegd: Prinsjesdag = Troonrede + begrotingspresentatie → de dag waarop Nederland hoort wat de regering komend jaar wil doen en hoe het betaald wordt.






maandag 26 januari 2026

Waarom hebben mensen geen staart

Mensen hebben geen staart omdat onze evolutionaire voorouders deze verloren tijdens de evolutie. 
Bij primaten werd de staart geleidelijk kleiner omdat hij minder functioneel was voor een rechtopstaande levensstijl en complexe sociale interacties. 
In het menselijk embryo is een kleine, rudimentaire structuur (de staartbeen of coccyx) aanwezig, maar deze ontwikkelt zich niet tot een zichtbare staart. 
Dit is het resultaat van genetische veranderingen die de staartvorming onderdrukken, omdat andere aanpassingen, zoals een betere balans en mobiliteit, evolutionair voordeliger waren.






Internationale Dag ter Behoud van de Ozonlaag

De Internationale Dag ter Behoud van de Ozonlaag (International Day for the Preservation of the Ozone Layer) wordt elk jaar op 16 september gevierd. 
Deze dag herdenkt de ondertekening van het Protocol van Montreal op 16 september 1987. 
Dit wereldwijde verdrag verbiedt of beperkt sterk de productie en het gebruik van stoffen die de ozonlaag aantasten (zoals CFK's en HCFC's). 

De Verenigde Naties riepen deze dag in 1994 in het leven om aandacht te vragen voor: 
Het belang van de ozonlaag (die schadelijke UV-straling van de zon blokkeert en zo leven op aarde beschermt). 
Het succes van internationale samenwerking: de uitstoot van ozonafbrekende stoffen is met meer dan 99% gedaald. 
Het herstel van de ozonlaag (verwacht volledig herstel tegen het einde van deze eeuw bij voortzetting van de maatregelen). 
Het is een van de meest succesvolle milieu behandelingen ooit en helpt ook mee aan klimaatbescherming.







zondag 25 januari 2026

Wat moet je met de oude batterijen uit elektrische auto's

Oude batterijen uit elektrische auto's worden gerecycled, hergebruikt of veilig opgeslagen. 
Recycling wint waardevolle materialen zoals lithium, kobalt en nikkel terug voor nieuwe batterijen. 
Hergebruik vindt plaats in energieopslagsystemen, zoals voor zonne- of windenergie. 
Als recycling of hergebruik niet mogelijk is, worden batterijen veilig opgeslagen of verwerkt om milieuschade te voorkomen. 
Dit proces wordt steeds efficiënter door technologische vooruitgang en strengere regelgeving.






Internationale Dag van het Vrouwencondoom

Internationale Dag van het Vrouwencondoom (ook bekend als Global Female Condom Day) is een jaarlijkse bewustwordingsdag op 16 september. 
Deze dag is in 2012 in het leven geroepen door een groep voorvechters om wereldwijd meer aandacht te vragen voor het vrouwencondoom (ook wel intern condoom genoemd). 

Het doel is om de bekendheid en het gebruik te vergroten. 
Toegang tot dit anticonceptiemiddel te verbeteren. 
Vrouwen meer controle en keuze te geven over hun eigen bescherming tegen zwangerschap en SOA's (inclusief hiv). 
Het vrouwencondoom is het enige barrièremiddel dat volledig onder controle staat van de vrouw/vagina-eigenaar, is hormoonvrij en biedt dubbele bescherming (zwangerschap + SOA's). 
Toch blijft het vaak ondergewaardeerd en minder bekend dan het gewone condoom. 

Kortom: 16 september = dag om het vrouwencondoom in de spotlight te zetten als empowerment-tool voor veilige, plezierige en autonome seks!






zaterdag 24 januari 2026

Wat is het verschil tussen kruiden en specerijen

Kruiden zijn de bladeren, stengels of bloemen van planten, meestal vers of gedroogd, zoals basilicum of peterselie en worden gebruikt voor smaak of geur. 
Specerijen zijn meestal gedroogde zaden, wortels, schors of vruchten, zoals peper, kaneel of nootmuskaat en hebben vaak een intensere smaak. 
Kruiden komen vaak van groene planten uit gematigde klimaten, terwijl specerijen meestal uit tropische gebieden komen.






Internationale Dag van de Interventionistische Cardiologie

De Internationale Dag van de Interventionistische Cardiologie (Engels: International Day for Interventional Cardiology) wordt elk jaar op 16 september wereldwijd herdacht. 
Deze dag is in september 2022 officieel ingesteld door de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties. De datum 16 september is symbolisch gekozen omdat op 16 september 1977 Andreas Grüntzig de eerste succesvolle coronaire angioplastiek (ballondilatatie) uitvoerde – een baanbrekende ingreep die de basis legde voor de moderne interventionele cardiologie. 

Hoofddoel van de dag: Het vergroten van bewustzijn over hart- en vaatziekten (de nummer 1 doodsoorzaak wereldwijd). 
Het benadrukken van het belang van minimale invasieve behandelingen zoals dotterbehandelingen, stentplaatsing en andere catheter-gebaseerde ingrepen. 
Erkenning voor de enorme vooruitgang in deze tak van de cardiologie, die openhartoperaties vaak overbodig maakt en levens redt met veel kortere hersteltijd. 

Kortom: een dag om innovatie, preventie en toegang tot deze levensreddende technieken onder de aandacht te brengen.






vrijdag 23 januari 2026

Waarom wandelen onze duinen niet weg

Onze duinen wandelen niet weg dankzij natuurlijke en menselijke factoren. 
Helmgras en andere planten wortelen stevig in het zand, waardoor het op zijn plek blijft. 
Daarnaast breken duinen de wind, wat verplaatsing van zand tegengaat. 
Menselijke ingrepen, zoals het planten van helmgras en het plaatsen van zandvangschermen, versterken deze stabiliteit. 
Regelmatig onderhoud en kustbeheer zorgen ervoor dat duinen hun vorm en functie als natuurlijke kustbescherming behouden.