woensdag 5 december 2018

Luiaards

Moeten dieren snel zijn om te overleven?
Niet altijd.
Sommige soorten haasten zich nooit en die redden zich prima, ondanks hun traagheid.

Hangers.

Wat?
Luiaards.

Waar?
Midden- en Zuid Amerika.

Hoe langzaam?
Luiaards bewegen zich met grofweg 0,5 tot 1 km per uur door de bomen.
Tenminste, als ze al bewegen.
Per dag verplaatst een luiaard zich maar zo'n honderd meter.
Eens per week klimt hij omlaag om te poepen.
Verder hangt hij wat te dutten in de boom.
Het beest slaapt tien tot twintig uur per dag.

Waarom zo sloom?
Het lijf van de luiaard is niet gericht op hoge snelheden.
Het dier is gemaakt om in de boom te hangen.
Hij heeft lange armen met sterke klauwen om zich vast te klampen aan takken.
Zijn achterpoten zijn niet erg sterk.
Op de grond komt de luiaard al helemaal nauwelijks vooruit, vanwege zijn slappe achterpoten en dikke buik.

Handig?
Zijn trage levensstijl bespaart de luiaard energie.
Hij eet vooral bladeren en af en toe een hapje fruit.
Dat is geen erg calorierijk voedsel.
Bovendien eet hij ook nog eens weinig van die lichte hap,
Wetenschappers namen het eetgedrag van kapucijnluiaards onder de loep.
Zij bleken per dag per kilogram lichaamsgewicht genoeg te hebben aan 17 gram boombladeren.
Drie keer zo weinig als bijvoorbeeld een mantelbrulaap, die ook vooral bladeren eet.
Het slome dier overleeft voedselschaarste dus met gemak.
Ook hoeft hij zelden op de vlucht.
Doordat hij bijna altijd stilzit, hoog in de vochtige boom, groeien er micro-organismen en algen in zijn vacht.
Die maken hem wat groenig, wat een uitstekende camouflage is.
Wordt hij toch ontdekt?
Dan kan een luiaard zich altijd nog met zijn lange klauwen verdedigen.

Nog iets?
In zwemmen en in seksen is een luiaard wel snel, relatief gezien.
Zo komt het dier in het water drie keer zo snel vooruit als op het land.
En een paring tussen luiaards is binnen een paar minuten gepiept.
En dat al hangende aan een boom!

meer



Internationale Vrijwilligersdag

International Volunteer Day (IVD) erkent de inzet van de miljoenen vrijwilligers en organisaties die klaarstaan in tijden van crisis. Vrijwilligers riskeren elke dag hun leven opdat mensen die getroffen zijn door conflicten, geweld en humanitaire crises worden geholpen zodat ze weer een waardig bestaan kunnen opbouwen. 
Vrijwilligers trotseren vele gevaren om andere te helpen, zij worden gedreven door de wens een positief verschil te maken. 

meer



dinsdag 4 december 2018

Groenlandse haaien

Moeten dieren snel zijn om te overleven?
Niet altijd.
Sommige soorten haasten zich nooit en die redden zich prima, ondanks hun traagheid.

Oudjes.

Wat?
Groenlandse haaien.

Waar?
Noordelijke IJszee.

Hoe langzaam?
Onderzoekers van het National Institute of Polar Research in Japan maten in 2009 de snelheid van de Groenlandse haai.
Die kwam uit op 1,2 tot 2,7 km per uur.

Waarom zo sloom?
Het ijskoude water van de ijszee zorgt dat de spijsvertering van de dieren die erin leven, op een laag pitje staat.
Om jezelf in leven te houden in zo'n koude omgeving heb je veel energie nodig.
Vandaar dat de Groenlandse haai zo min mogelijk beweegt en ook zo traag mogelijk wappert.
Heel energiezuinig, maar niet snel.

Handig?
De Groenlandse haai leeft van zeehonden en vissen.
Veel moeite doet hij niet om die te verschalken.
De vis maakt slim gebruik van zijn traagheid.
Hij glijdt zo langzaam vooruit dat hij nauwelijks voor trillingen in het water zorgt.
Zo merken zijn prooien niet dat hij eraan komt: voor ze het weten, heeft hij ze al te pakken.
Ook is de trage haai niet vies van dode dieren.
Die hoeft hij helemaal niet achterna te jagen.

Nog iets?
Groenlandse haaien kunnen stokoud worden.
Wetenschappers uit Denemarken onderzochten in 2016 met koolstofdatering, een techniek om de ouderdom van organisch materiaal vast te stellen, de ogen van overleden Groenlandse haaien.
De oudste haai die de wetenschappers onderzochten, bleek maar liefst tussen de drie en vijf eeuwen oud te zijn.

meer



Internationale Dag van de Cheeta

De International Cheetah Day is door het Cheetah Conservation Fund uitgeroepen om aandacht te vragen voor de bescherming van de cheeta. 
En dat de meest bedreigde katachtige in Afrika bescherming nodig heeft moge duidelijk zijn als je weet dat er minder dan 7.100 cheeta’s in het wild overgebleven zijn. 
De bedreigingen waaraan de cheeta onderhevig is:

in de golfstaten is de cheeta populair als huisdier
haar pels is gewild als kledingstuk
bijgeloof: de botten zouden geneeskrachtig zijn
boeren jagen op ze om de veestapel te beschermen
verlies van habitat
Het snelste landzoogdier loopt een race tegen de klok, de klok van het uitsterven. 
Wie wint? 
De klok of de cheeta?

De cheeta is essentieel voor het ecosysteem
Als het snelste landzoogdier neemt de cheeta een unieke plaats in binnen hun ecosysteem en heeft ze de reputatie als één van de meest succesvolle jagers in de dierenwereld. 
Als de cheeta wordt bedreigd na een succesvolle jacht, heeft ze de neiging om een prooi te verlaten en opnieuw te gaan jagen. 
Dit maakt de jachtluipaard een leverancier van eenvoudige maaltijden voor andere grotere roofdieren en vleesetende aaseters. 
De cheeta’s zijn de hoeksteen binnen hun ecosysteem en houden de populatie van kleine grazers en kleine zoogdieren op peil.

meer



maandag 3 december 2018

Slakken

Moeten dieren snel zijn om te overleven?
Niet altijd.
Sommige soorten haasten zich nooit en die redden zich prima, ondanks hun traagheid.

Plakkers.

Wat?
Slakken.

Waar?
Wereldwijd.

Hoe langzaam?
Biologen uit Engeland onderzochten in 2013 de snelheid van slakken.
Ze plakten ledlampjes op de huisjes van 450 segrijnslakken en filmden de weekdieren 's avonds, in het donker.
De slakken bleken één meter per uur te gaan.

Waarom zo sloom?
Een slak komt niet zo makkelijk vooruit omdat hij een gastropode is, oftewel een buikpotige.
Dat wil zeggen dat hij vooruitschuift op zijn buik.
Voor elke stap moet hij met de spieren in zijn hele lijf een golfbeweging maken.
Een slak produceert slakkenslijm.
Dat glijmiddel helpt hem iets eenvoudiger vooruit te komen en het zorgt dat hij bijvoorbeeld aan bomen blijft plakken.
Maar de productie van het glij- en plakmiddel kost het weekdier behoorlijk wat energie en dat maakt hem er niet sneller op.
Segrijnslakken hebben een truc om energie te besparen, bleek uit het Britse onderzoek.
Deze slakken maken als het even kan gebruik van de slijmsporen die hun soortgenoten achterlaten.
Glijdt de segrijnslak daar overheen, dan kost vooruitkomen iets minder moeite.

Handig?
Voordelen van zijn traagheid heeft het dier niet.
Maar ook geen nadelen.
Slakken hebben gewoon weinig reden om te rennen.
Een slak hoeft niet te vluchten voor de meeste roofdieren: het beest heeft zijn schuilplaats op zijn rug.
Achter sekspartners aanhollen is ook al niet nodig.
De meeste slakken zijn tweeslachtig: deze dieren hebben tegelijk mannelijke en vrouwelijke geslachtsorganen.
Een slak kan het dus doen met iedere soortgenoot die hij ziet.
En dan zijn er ook nog soorten die het nog gemakkelijker hebben: die kunnen zichzelf bevruchten.

Nog iets?
Het wereldrecord 'snelste slak' staat op naam van de slak Archie.
Hij vestigde het record tijdens de World Snail Racing Championships in 1995.
Archie legde 33 centimeter af in twee minuten.
Hij had dus een snelheid van 10 meter per uur.

meer