vrijdag 25 september 2026

Sport: Hōlua – surfen op lavastenen

Hōlua is een traditionele Hawaïaanse sport waarbij beoefenaars op een smalle, houten slede (een papa hōlua) met hoge snelheid van steile hellingen vol vulkanisch gesteente en lava glijden. 
Het wordt vaak omschreven als het voorand van moderne boardsports zoals snowboarden en mountainbiken. 

Hoe werkt het? 
De slee is gemaakt van hardhout en leer. 
De rijder ligt meestal op de buik of op de knieën op de smalle slede en balanceert op smalle lopers. Snelheden konden oplopen tot wel 80 kilometer per uur. 
Geschiedenis & Cultuur: Vroeger was het niet alleen een sport, maar ook een belangrijk ritueel en een manier voor de adel (aliʻi) om moed, behendigheid en leiderschap te tonen. 

Na de komst van westerse invloeden en missionarissen raakte de sport lange tijd in vergetelheid vanwege de gevaren, maar tegenwoordig wordt deze eeuwenoude Hawaïaanse traditie in ere gehouden en weer actief beoefend.






Dag van de Durf

De Dag van de Durf is een evenement (een festival georganiseerd door dagblad Trouw) dat in het teken staat van moed, lef en het maken van bewuste keuzes. 

Doel: Inspiratie bieden en handvatten geven om durf in de praktijk te brengen, zowel op persoonlijk vlak als in de maatschappij. 
Het programma bestaat uit verdiepende talks, live podcasts, debatten, films en interactieve activiteiten over onderwerpen als je uitspreken, kwetsbaarheid tonen en kiezen voor een duurzame toekomst.






donderdag 24 september 2026

Sport: Pasuckuakohowog – duizend man één bal

Pasuckuakohowog is een historisch balspel dat werd gespeeld door de inheemse Algonquin-volkeren (zoals de Powhatan) in Noord-Amerika. 
De naam betekent letterlijk vertaald "ze komen bijeen om met de voet tegen een bal te spelen". 
Het wordt vaak gezien als een vroege, extreme voorloper van modern voetbal. 

Het spel kon gespeeld worden met wel 500 tot 1000 spelers tegelijk (tot 500 man per team). 
Het speelveld was vaak een mijl (ongeveer 1,6 kilometer) lang en de doelen stonden soms honderden meters tot wel een halve mijl uit elkaar. 
Er waren nauwelijks regels. 
Het spel had veel weg van een veldslag; botbreuken en andere zware blessures waren heel gebruikelijk. 
Een wedstrijd kon uren duren en soms zelfs over meerdere dagen worden uitgesmeerd. 
Er werd gespeeld met één handgemaakte bal van samengebonden dierenhuiden of leer. 
Ondanks de extreme ruwheid en het oorlogszuchtige karakter sloot men de dag altijd af met een groot gezamenlijk feest en een feestelijk maal voor beide teams.






Wereld Bloeddonordag

Wereld Bloeddonordag (World Blood Donor Day) wordt elk jaar op 14 juni wereldwijd gevierd. 

Doel: Het bedanken van vrijwillige, onbetaalde bloed- en plasmadonors voor hun levensreddende inzet en het bewustzijn vergroten over de noodzaak van veilige bloedproducten. 
Waarom 14 juni? 
Deze datum is de geboortedag van Karl Landsteiner, de Oostenrijkse wetenschapper die het moderne bloedgroepensysteem (ABO) ontdekte, waarvoor hij in 1930 de Nobelprijs ontving. 
De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) riep de dag in 2004 in het leven. 

Veilig bloed is cruciaal voor de gezondheidszorg (bij operaties, oncologische behandelingen, bevallingen en noodgevallen) en kan alleen gegarandeerd worden door een stabiele stroom van regelmatige, vrijwillige donoren.






woensdag 23 september 2026

Sport: Buzkashi – polo met een dood geit

Wat is het? 
Buzkashi is de nationale sport van Afghanistan en wordt ook in andere Centraal-Aziatische landen gespeeld. 
Het is een ruige en traditionele teamsport te paard. 

Het doel: Ruiters (de zogenaamde chapandaz) proberen een karkas (traditioneel een onthoofde geit of kalf) te bemachtigen en dit naar een specifiek doel of cirkel op het veld te brengen, terwijl ze worden tegengewerkt door de tegenstander. 
Het spel staat bekend om zijn enorme fysieke intensiteit, strijd en snelheid. 
Er zijn vaak nauwelijks regels en wedstrijden kunnen uren (of soms dagen) duren. 
Het vereist uitzonderlijke ruiterkunst en kracht van zowel de ruiter als het paard.