Sport: Het Mayaanse balspel – winnen of sterven

Hier is een korte samenvatting van het Mayaanse balspel (ook bekend als Pok-ta-Pok of Pitz), waarin sport, religie en leven en dood nauw met elkaar verbonden waren. 

Wat was het Mayaanse balspel? 

Het balspel was een belangrijk onderdeel van de precolumbiaanse Meso-Amerikaanse cultuur. 

Het werd gespeeld op grote, ommuurde stenen speelvelden (tlachtli) die in bijna elke grote Maya-stad te vinden waren. 

Geen handen of voeten: De zware massieve rubberen bal (die wel 3 tot 4 kilo kon wegen) mocht de grond niet raken. 

Spelers mochten de bal alleen raken met hun heupen, dijen, ellebogen of schouders. 

Het spel was erop gericht om de bal door hoge, stenen ringen aan de zijkant van de muur te slaan. 

Omdat dit ontzettend moeilijk was, werd er zelden gescoord; de winnaar werd vaak bepaald op basis van punten of fouten van de tegenstander. 

Waarom "winnen of sterven"? 

Het spel was veel meer dan alleen een sport; het had een diepe religieuze en kosmische betekenis: 

Het spel beeldden de strijd uit tussen de goden van de onderwereld en de Hemelse Helden-Tweeling uit de Mayamythe (de strijd tussen licht en duisternis, leven en dood). 

Er kleefde een ritueel randje aan het spel, met name bij speciale politieke of religieuze gelegenheden. Wie er precies werd geofferd (de verliezers of juist de winnaars als ultieme eer voor de goden) verschilde per tijdperk en regio, maar het offeren van spelers maakte deel uit van het geloof dat bloed nodig was om de kosmos en de zon draaiende te houden.

https://5-five-5.blogspot.com/

https://dorpenstedennederland.blogspot.com/

Dag van de Architectuur

De Dag van de Architectuur is een landelijk terugkerend evenement (sinds 1986) in Nederland dat in het teken staat van de ruimtelijke inrichting, stedelijke ontwikkeling en bouwkunst. 

Doel: Het publiek laten kennismaken met bijzondere architectuur, vernieuwende stedelijke transformaties en de impact van ontwerp op onze leefomgeving. 

Veel steden en dorpen organiseren rondleidingen, wandelingen, fietstochten, openstellingen van unieke gebouwen (van moderne hoogstandjes tot historische klassiekers), lezingen en kinderworkshops. 

Elk jaar krijgt het evenement een actueel landelijk thema mee om te onderzoeken hoe architectuur reageert op maatschappelijke vraagstukken. 

Hoewel het landelijk wordt gecoördineerd, geven lokale architectuurcentra en gemeenten (zoals in Amsterdam, Rotterdam, Den Haag, Maastricht en Heerlen) er een eigen invulling aan. 

Soms is het gekoppeld aan een bredere 'Architectuurmaand'.

https://5-five-5.blogspot.com/

https://dorpenstedennederland.blogspot.com/

Sport: Steekspel

Een steekspel (in het Engels jousting) is een historische vechtsport waarbij twee ruiters te paard gewapend met een lange lans op elkaar inrijden. 

Het doel is om de tegenstander met de lans te raken, bij voorkeur op het schild of de borst, om zo punten te scoren of de tegenstander uit het zadel te stoten (van het paard te slaan). 

Ruiters dragen vaak een historische harnasuitrusting ter bescherming. 

De lansen zijn meestal gemaakt van licht hout dat bij een impact gecontroleerd breekt om ernstige verwondingen te voorkomen. 

De ruiters rijden naar elkaar toe over een vaste baan, traditioneel gescheiden door een houten afscheiding (de tilf of tilt), zodat de paarden niet tegen elkaar aan botsen. 

Puntentelling: 

Een lichte raaksteek levert punten op. 

Het breken van de lans op het schild levert meer punten op. 

De ultieme overwinning is het volledig uit het zadel stoten van de tegenstander (een zogenaamde unseating). 

Hoewel het zijn oorsprong vindt in de middeleeuwse riddercultuur en oorlogstraining, wordt het tegenwoordig beoefend als historische vechtsport (Historical European Martial Arts - HEMA) en als spectaculaire show tijdens historische evenementen en middeleeuwse markten.

https://5-five-5.blogspot.com/

https://dorpenstedennederland.blogspot.com/

Internationale Dag van het Albinisme

Deze dag wordt elk jaar op 13 juni gevierd. 

Doel: Het wereldwijd creëren van bewustzijn en aandacht voor albinisme en het opkomen voor de mensenrechten van mensen met albinisme. 

Albinisme is een zeldzame, niet-besmettelijke, genetische aandoening die gekenmerkt wordt door een (nagenoeg) volledige afwezigheid van pigment (melanine) in haar, ogen en huid. 

Mensen met albinisme worden in verschillende delen van de wereld nog te vaak geconfronteerd met ernstige vormen van discriminatie, sociale uitsluiting, stigma's en zelfs geweld (soms gevoed door schadelijke bijgelovigen). 

Ook lopen ze door een gebrek aan pigment een heel hoog risico op huidkanker. 

De Verenigde Naties riepen deze dag in het leven in 2014 om te benadrukken dat personen met albinisme recht hebben op een leven in waardigheid, veiligheid en gezondheid, vrij van angst en discriminatie.

https://5-five-5.blogspot.com/

https://dorpenstedennederland.blogspot.com/

Sport: Alligatorworstelen

Alligatorworstelen kent zijn oorsprong bij de oorspronkelijke bewoners van Zuidoost-Noord-Amerika (met name de Seminole-stam in Florida).

Zij vingen alligators oorspronkelijk als jachtmethode, maar het groeide later uit tot een cultureel spektakel en volkssport. 

Bij een traditionele show of demonstratie laat een worstelaar zien dat hij de volledige controle heeft over een alligator. 

Dit gebeurt vaak door de alligator te benaderen, te bedaren en in een positie te brengen waarin het dier bewegingsloos blijft (bijvoorbeeld door druk uit te oefenen op de snuit). 

Het draait vooral om timing, snelheid en lichaamsgewicht om de sterke kaken en staart van het dier te immobiliseren. 

De sport is berucht om de grote risico's; worstelaars lopen regelmatig gevaar op ernstige verwondingen door beten of klappen. 

Vandaag de dag wordt het nauwelijks meer als competitieve sport beoefend. 

Het komt vooral nog voor als toeristische attractie in dierentuinen en parken in Florida, al staan dierenwelzijn en veiligheid tegenwoordig veel sterker centraal.

https://5-five-5.blogspot.com/

https://dorpenstedennederland.blogspot.com/