De Spierman van Auzoux

De "Spierman van Auzoux" is een levensgroot anatomisch model van het mannelijk lichaam, vervaardigd rond 1843 door de Franse arts en uitvinder Louis Thomas Jérôme Auzoux (1797-1880). 

Het is gemaakt van papier-maché – een mix van gescheurd papier, stijfsel, kalk, hennepvezels en kurkpoeder – wat het model stevig, gedetailleerd en demontabel maakte. 

Het bevat meer dan 100 uitneembare luikjes en lagen, waarmee studenten de anatomie van spieren, organen en botten konden bestuderen, als alternatief voor schaarse kadavers in het 19e-eeuwse medisch onderwijs. 

Auzoux richtte in 1822 een fabriek op in zijn geboortedorp Saint-Aubin-d'Écrosville (Normandië), waar tot 50 medewerkers modellen produceerden voor universiteiten wereldwijd, waaronder in Nederland. 

Een exemplaar werd in 1844 aangeschaft door de Universiteit Groningen voor onderwijsdoeleinden en is nu te zien in het Universiteitsmuseum Groningen. 

Andere versies bevinden zich in musea zoals het Rijksmuseum Boerhaave in Leiden en het Musée de la Médecine in Brussel, waar het als een van de best bewaarde geldt. 

Deze modellen revolutioneerden het anatomieonderwijs door hun betaalbaarheid en interactiviteit.

https://5-five-5.blogspot.com/

https://dorpenstedennederland.blogspot.com/

Keti Koti

Keti Koti (uitgesproken als 'Kittie Kottie') is een jaarlijkse herdenkings- en vieringsdag op 1 juli. 

Keti Koti betekent in het Sranantongo (Surinaamse taal) letterlijk "verbroken ketenen" of "gebroken ketting". 

Het verwijst naar het einde van de slavernij. 

Geschiedenis: Nederland schafte de slavernij af in Suriname en de Nederlandse Antillen op 1 juli 1863, na ruim 200 jaar. 

De tot slaaf gemaakten moesten echter nog tot 1873 verplicht doorwerken op de plantages (een overgangsperiode). 

Nederland vervoerde destijds honderdduizenden Afrikanen naar de koloniën. 

Hoe wordt het gevierd? 

30 juni: Herdenking (bezinning op het leed en de voorouders). 

1 juli: Viering met kleurrijke Bigi Spikri-optochten (in traditionele koto-kleding met angisa-hoofddoeken), muziek, dans, eten en feesten.

In Nederland vooral in Amsterdam (Oosterpark), Rotterdam, Den Haag en Utrecht. 

In Suriname is het een nationale feestdag. 

Keti Koti is dus een dag van herinnering aan het slavernijverleden, eerbetoon aan voorouders én viering van vrijheid en cultuur. 

Er is ook discussie om het een nationale feestdag in Nederland te maken. 

Kort samengevat: Keti Koti = ketenen verbroken, vrijheid gevierd!

https://5-five-5.blogspot.com/

https://dorpenstedennederland.blogspot.com/

Bioscoop Mocamedes in verval

De Bioscoop Mocamedes (Cine-Estúdio do Namibe) is een iconisch, onvoltooid modernistische bioscoopgebouw in Namibe (voorheen Moçâmedes), Angola, ontworpen in 1973 door architect Botelho Vasconcelos in de vorm van een futuristische "ruimteschip"-koepel. 

Het werd nooit geopend – de eerste filmpremière vond nooit plaats – door de onafhankelijkheid van Angola in 1975 en daaropvolgende burgeroorlog, die leidde tot demografische aftocht en verwaarlozing.

Verval en behoud: Sindsdien staat het bijna 50 jaar leeg, geteisterd door vandalisme, geweld en erosie, als symbool van verloren modernistische ambities. 

Recentelijk (2022) geklasseerd als cultureel erfgoed, met provinciale plannen voor rehabilitatie naar een bioscoop/theater, maar critici pleiten voor behoud van de originele functie te midden van lokale desinteresse.

https://5-five-5.blogspot.com/

https://dorpenstedennederland.blogspot.com/

Wereld UFO-dag

Wereld UFO-Dag (World UFO Day) wordt elk jaar op 2 juli gevierd. 

Het is een dag die in het teken staat van het vergroten van het bewustzijn over de mogelijke aanwezigheid van buitenaardse wezens en het bestaan van ongeïdentificeerde vliegende objecten (UFO's). 

Doel: De dag is bedoeld om mensen aan te moedigen naar de lucht te kijken, meer te leren over UFO-waarnemingen en te discussiëren over de mogelijkheid dat wij niet alleen zijn in het universum. Oorsprong: De datum 2 juli is gekozen ter herinnering aan het beroemde Roswell-incident in 1947. 

Op die dag zou in de buurt van Roswell, New Mexico, een onbekend object zijn neergestort, wat de aanzet gaf tot talloze theorieën over buitenaards bezoek. 

Activiteiten: Veel enthousiastelingen organiseren op deze dag speciale bijeenkomsten, filmvertoningen of "skywatches", waarbij ze gezamenlijk de hemel observeren in de hoop op een waarneming. Wetenschappelijke context: Hoewel het onderwerp vaak geassocieerd wordt met complottheorieën, wordt er tegenwoordig door officiële instanties (zoals de Amerikaanse overheid met de term UAP – Unidentified Anomalous Phenomena) serieuzer onderzoek gedaan naar onverklaarbare verschijnselen in de lucht vanuit veiligheidsperspectief.

https://5-five-5.blogspot.com/

https://dorpenstedennederland.blogspot.com/

Belchite-ruïnes in verval

De ruïnes van Belchite liggen nabij Zaragoza in de regio Aragón, Spanje, en zijn de overblijfselen van een dorp dat werd verwoest tijdens de Slag om Belchite (24 augustus–7 september 1937) in de Spaanse Burgeroorlog, met circa 5.000 slachtoffers.

Dictator Francisco Franco liet de ruïnes intact als propagandamonument voor zijn overwinning, terwijl de bevolking werd verplaatst naar een nieuw dorp ernaast (nu ca. 1.500 inwoners). 

Het complex bevat gotisch-mudejarse architectuur, zoals de Kerk van San Martín de Tours met haar beschadigde toren en muurschilderingen. 

Verval en behoud: De ruïnes, bevroren in de tijd sinds 1939, lijden aan erosie, instortingen en weersinvloeden, met een geschatte verdwijning binnen 20 jaar zonder ingrijpen. 

In 2025 is het geselecteerd voor de World Monuments Watch-lijst van de World Monuments Fund voor dringende redding, na mislukte fondsen (7 miljoen euro gepland in 2022). 

Ondanks 38.000 bezoekers in 2024 trekt het dark tourism en filmmakers (o.a. Pan's Labyrinth), maar lokale initiatieven strijden voor stabilisatie zonder herbouw.

https://5-five-5.blogspot.com/

https://dorpenstedennederland.blogspot.com/