zaterdag 26 september 2026

Sport: De Krypteia

De Krypteia (Oudgrieks: krupteia, afgeleid van kruptos = verborgen/geheim) was in het oude Sparta een institutionele en geheime overlevings- en trainingstest die deel uitmaakte van de Spartaanse opvoeding (agoge). 

Wat was het? 
Het wordt vaak omschreven als een vroege vorm van een geheime politie, een elite-eenheid of een guerrilla-training voor jonge Spartaanse mannen (rond de 16 jaar of ouder). 
De jonge Spartanen werden 's nachts met niet meer dan een dolk en minimale levensmiddelen het platteland op gestuurd. 
Ze moesten zien te overleven door in het wild te slapen en zichzelf te redden. 

Een belangrijk (en berucht) onderdeel van de Krypteia was het onderdrukken van de Heloten (de oorspronkelijke bewoners die door de Spartanen tot slaaf waren gemaakt en zwaar in de meerderheid waren). 
De Spartaanse eforen verklaarden jaarlijks symbolisch de oorlog aan de Heloten, zodat jonge krijgers 's nachts opstandige of gevaarlijke Heloten konden uitschakelen om angst te zaaien en opstanden te voorkomen. 

Doel: Het diende primair als een bikkelharde, Spartaanse beproeving om de jonge elite te harden in moed, sluwheid, ontbering en guerrillatactieken voordat ze volledig werden toegelaten tot het leger.






Wereld Gindag

Wereld Gindag (World Gin Day) is een internationale feestdag die volledig in het teken staat van gin. 
Het valt elk jaar op de tweede zaterdag van juni. 

Doel: Het vieren van de rijke geschiedenis, de enorme variëteit aan smaken en de populariteit van gin. Ook brengt het liefhebbers, distilleerderijen en bartenders wereldwijd samen. 
De dag werd in het leven geroepen in 2009 (door Neil Houston en later wereldwijd op de kaart gezet door Emma Stokes, ook bekend als GinMonkey) om gin op een toegankelijke manier te vieren.
Liefhebbers wereldwijd vieren deze dag door samen te komen, gin-proeverijen te organiseren of te genieten van een klassieke gin-tonic of andere gincocktails (zoals een Negroni of Martini).






vrijdag 25 september 2026

Sport: Hōlua – surfen op lavastenen

Hōlua is een traditionele Hawaïaanse sport waarbij beoefenaars op een smalle, houten slede (een papa hōlua) met hoge snelheid van steile hellingen vol vulkanisch gesteente en lava glijden. 
Het wordt vaak omschreven als het voorand van moderne boardsports zoals snowboarden en mountainbiken. 

Hoe werkt het? 
De slee is gemaakt van hardhout en leer. 
De rijder ligt meestal op de buik of op de knieën op de smalle slede en balanceert op smalle lopers. Snelheden konden oplopen tot wel 80 kilometer per uur. 
Geschiedenis & Cultuur: Vroeger was het niet alleen een sport, maar ook een belangrijk ritueel en een manier voor de adel (aliʻi) om moed, behendigheid en leiderschap te tonen. 

Na de komst van westerse invloeden en missionarissen raakte de sport lange tijd in vergetelheid vanwege de gevaren, maar tegenwoordig wordt deze eeuwenoude Hawaïaanse traditie in ere gehouden en weer actief beoefend.






Dag van de Durf

De Dag van de Durf is een evenement (een festival georganiseerd door dagblad Trouw) dat in het teken staat van moed, lef en het maken van bewuste keuzes. 

Doel: Inspiratie bieden en handvatten geven om durf in de praktijk te brengen, zowel op persoonlijk vlak als in de maatschappij. 
Het programma bestaat uit verdiepende talks, live podcasts, debatten, films en interactieve activiteiten over onderwerpen als je uitspreken, kwetsbaarheid tonen en kiezen voor een duurzame toekomst.






donderdag 24 september 2026

Sport: Pasuckuakohowog – duizend man één bal

Pasuckuakohowog is een historisch balspel dat werd gespeeld door de inheemse Algonquin-volkeren (zoals de Powhatan) in Noord-Amerika. 
De naam betekent letterlijk vertaald "ze komen bijeen om met de voet tegen een bal te spelen". 
Het wordt vaak gezien als een vroege, extreme voorloper van modern voetbal. 

Het spel kon gespeeld worden met wel 500 tot 1000 spelers tegelijk (tot 500 man per team). 
Het speelveld was vaak een mijl (ongeveer 1,6 kilometer) lang en de doelen stonden soms honderden meters tot wel een halve mijl uit elkaar. 
Er waren nauwelijks regels. 
Het spel had veel weg van een veldslag; botbreuken en andere zware blessures waren heel gebruikelijk. 
Een wedstrijd kon uren duren en soms zelfs over meerdere dagen worden uitgesmeerd. 
Er werd gespeeld met één handgemaakte bal van samengebonden dierenhuiden of leer. 
Ondanks de extreme ruwheid en het oorlogszuchtige karakter sloot men de dag altijd af met een groot gezamenlijk feest en een feestelijk maal voor beide teams.