Sprits, een koekje van eigen deeg.

Spuitkoek.

Wat?

Sprits.

Vanwaar die naam?

Sprits komt van het Duitse Spritzkuchen: spuitkoek.

Een mengsel van boter, bloem en suiker wordt in golfjes op een bakplaat gespoten.

Hoe is het zo gekomen?

Spritsen dateren al uit de 16e eeuw.

In Nederland zijn van oudsher vooral de Utrechtse en de Goudse sprits een begrip.

De vaak met half chocolade bedekte Nobo Sprits van Piet Nolen en zijn zwager Aart van Bochove bleek ook een hit.

In hun fabriek in Ede werd in de jaren zestig tot wel 18 km sprits per uur gebakken.

In 2001 ging het bedrijf ter ziele, maar de Nobo Sprits bestaat nog steeds.

De koekjes worden nu geproduceerd bij Verkade in Zaandam.

meer

https://5-five-5.blogspot.com/

https://dorpenstedennederland.blogspot.com/

Vieze varkens worden niet vet

Wie overal vies van is, zal niet veel te eten krijgen.

"Vies" heeft hier de betekenis "kieskeurig".

meer

https://5-five-5.blogspot.com/

https://dorpenstedennederland.blogspot.com/

Jodenkoek, een koekje van eigen deeg

Voordeelkoek.

Wat?

Jodenkoek.

Vanwaar die naam?

Daar zijn verschillende verklaringen voor.

Er zijn verhalen dat een bakker met de naam De Joode de koeken heeft uitgevonden, maar dat is nooit bevestigd.

Het kan ook te maken hebben met de vorm (groot en dun).

Arme Joden zouden uit noodzaak hun koeken vroeger dun gebakken hebben.

Omdat ze groot waren, leek het tenminste nog wat.

De negatieve uitleg is dat de vorm uit zuinigheid is geboren.

Goedkope producten werden vroeger in elk geval 'joods' genoemd.

Hoe is het gekomen?

Ook dat is een beetje schimmig.

Eind 19e eeuw maakten banketbakkers in Amsterdam en Groningen voor het eerste reclame voor Jodekoekjes.

Vanaf 1883 zouden er jodenkoeken in Alkmaar zijn gemaakt door bakker Stam en later door bakker Davelaar.

Onder die laatste merknaam worden ze nog steeds verkocht in de zo kenmerkende ronde blikken.

Nu en dan is er commotie over de naam.

Is die niet net zo fout als negerzoen?

Die laatste heet nu zoen, maar jodenkoek bestaat nog steeds.

Het recept is al die tijd vrijwel gelijk gebleven.

Er zijn wel E-nummers toegevoegd, waardoor de koek niet meer koosjer is.

Om die reden en misschien ook wel om de beladen naam, zul je Joden niet zo gauw jodenkoeken zien eten.

meer

https://5-five-5.blogspot.com/

https://dorpenstedennederland.blogspot.com

Veel varkens maken de spoeling dun

Wanneer je met veel mensen moet delen, krijgt ieder maar weinig.

meer

https://5-five-5.blogspot.com/

https://dorpenstedennederland.blogspot.com/

Bitterkoekje, een koekje van eigen deeg

Trouwkoek.

Wat?

Bitterkoekje.

Vanwaar die naam?

In een bitterkoekje zijn naast zoete ook bittere amandelen verwerkt.

Daaruit is dan wel eerst het giftige bestanddeel cyanide verwijderd.

Het vergelijkbare Italiaanse amarettokoekje is wat zoeter en harder dan het Nederlandse bitterkoekje, omdat de bittere amandelen ontbreken.

Hoe is het zo gekomen?

Bitterkoek dateert van voor de Middeleeuwen.

Lange tijd werden bitterkoekjes geserveerd als een stel in ondertrouw ging.

Het zoete (suiker) en het bittere (amandelen) stonden symbool voor het huwelijk, met zijn pieken en dalen.

Een variant daarop was het serveren van bitterkoekjes met zoete thee.

meer

https://5-five-5.blogspot.com/

https://dorpenstedennederland.blogspot.com/