donderdag 24 september 2026

Sport: Pasuckuakohowog – duizend man één bal

Pasuckuakohowog is een historisch balspel dat werd gespeeld door de inheemse Algonquin-volkeren (zoals de Powhatan) in Noord-Amerika. 
De naam betekent letterlijk vertaald "ze komen bijeen om met de voet tegen een bal te spelen". 
Het wordt vaak gezien als een vroege, extreme voorloper van modern voetbal. 

Het spel kon gespeeld worden met wel 500 tot 1000 spelers tegelijk (tot 500 man per team). 
Het speelveld was vaak een mijl (ongeveer 1,6 kilometer) lang en de doelen stonden soms honderden meters tot wel een halve mijl uit elkaar. 
Er waren nauwelijks regels. 
Het spel had veel weg van een veldslag; botbreuken en andere zware blessures waren heel gebruikelijk. 
Een wedstrijd kon uren duren en soms zelfs over meerdere dagen worden uitgesmeerd. 
Er werd gespeeld met één handgemaakte bal van samengebonden dierenhuiden of leer. 
Ondanks de extreme ruwheid en het oorlogszuchtige karakter sloot men de dag altijd af met een groot gezamenlijk feest en een feestelijk maal voor beide teams.






Gepost door op Geen opmerkingen:
Labels:

Wereld Bloeddonordag

Wereld Bloeddonordag (World Blood Donor Day) wordt elk jaar op 14 juni wereldwijd gevierd. 

Doel: Het bedanken van vrijwillige, onbetaalde bloed- en plasmadonors voor hun levensreddende inzet en het bewustzijn vergroten over de noodzaak van veilige bloedproducten. 
Waarom 14 juni? 
Deze datum is de geboortedag van Karl Landsteiner, de Oostenrijkse wetenschapper die het moderne bloedgroepensysteem (ABO) ontdekte, waarvoor hij in 1930 de Nobelprijs ontving. 
De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) riep de dag in 2004 in het leven. 

Veilig bloed is cruciaal voor de gezondheidszorg (bij operaties, oncologische behandelingen, bevallingen en noodgevallen) en kan alleen gegarandeerd worden door een stabiele stroom van regelmatige, vrijwillige donoren.






Gepost door op Geen opmerkingen:
Labels:

woensdag 23 september 2026

Sport: Buzkashi – polo met een dood geit

Wat is het? 
Buzkashi is de nationale sport van Afghanistan en wordt ook in andere Centraal-Aziatische landen gespeeld. 
Het is een ruige en traditionele teamsport te paard. 

Het doel: Ruiters (de zogenaamde chapandaz) proberen een karkas (traditioneel een onthoofde geit of kalf) te bemachtigen en dit naar een specifiek doel of cirkel op het veld te brengen, terwijl ze worden tegengewerkt door de tegenstander. 
Het spel staat bekend om zijn enorme fysieke intensiteit, strijd en snelheid. 
Er zijn vaak nauwelijks regels en wedstrijden kunnen uren (of soms dagen) duren. 
Het vereist uitzonderlijke ruiterkunst en kracht van zowel de ruiter als het paard.






Gepost door op Geen opmerkingen:
Labels:

Dag van de Schoonmaker

Een landelijke waarderingdag waarop alle schoonmaakmedewerkers in Nederland extra in het zonnetje worden gezet. 

Wanneer? 
Jaarlijks op 15 juni. 
Doel: Stilte doorbreken voor een onmisbare beroepsgroep. 
Het draait om erkenning, waardering en het zichtbaar maken van het vaak onzichtbare, maar cruciale werk dat schoonmakers elke dag verrichten. 
Hoe wordt het gevierd? 
Bedrijven en opdrachtgevers gebruiken deze dag om hun schoonmaakpersoneel te bedanken, bijvoorbeeld met een kleinigheidje, bloemen of een feestelijke attentie.






Gepost door op Geen opmerkingen:
Labels:

dinsdag 22 september 2026

Sport: Pankration – het Griekse gevecht zonder regels

Pankration (Grieks: παγκράτιον, “alle kracht”) was de ruigste gevechtssport van het oude Griekenland: een mix van boksen, worstelen, trappen, wurggrepen en gewrichtsklemmen. 

Het werd in 648 v.Chr. toegevoegd aan de Olympische Spelen en was daar het populairste evenement. 
De bijnaam “gevecht zonder regels” is bijna letterlijk. 
Alleen bijten en ogen uitsteken waren verboden. 
Slagen, trappen (ook naar het kruis of een liggende tegenstander), klemmen en verstikking mochten wel. 
Er waren geen gewichtsklassen, geen tijdslimiet en geen handschoenen. 
De wedstrijd eindigde pas als iemand opgaf (vinger omhoog), knock-out ging of stierf. 

Volgens de mythe zou Theseus de sport hebben bedacht toen hij de Minotaurus versloeg. 
In de praktijk was het ook militaire training; Spartanen en later soldaten van Alexander de Grote gebruikten dezelfde technieken. 
Atleten vochten naakt. 
Een beroemd voorbeeld is Arrhichion, die in 564 v.Chr. won terwijl hij zelf stierf in een wurggreep.

Kortom: pankration was de antieke voorloper van MMA, maar nog rauwer.






Gepost door op Geen opmerkingen:
Labels:

Internationale Dag tegen Misbruik van Ouderen

De Internationale Dag tegen Misbruik van Ouderen (World Elder Abuse Awareness Day) is op 15 juni. 
De dag is in 2006 gestart door het International Network for the Prevention of Elder Abuse (INPEA) en de WHO en in 2011 officieel erkend door de Verenigde Naties. 
Het doel is wereldwijd aandacht te vragen voor mishandeling, verwaarlozing en uitbuiting van ouderen.

Ouderenmishandeling omvat fysiek, psychisch en seksueel geweld, financiële uitbuiting en verwaarlozing. 
Het gebeurt vaak in een afhankelijkheidsrelatie (familie, mantelzorg of instelling) en blijft vaak verborgen. 
In Nederland is naar schatting 1 op de 20 thuiswonende 65-plussers slachtoffer. 
Wereldwijd ervaart ongeveer 1 op de 6 mensen van 60 jaar of ouder een vorm van misbruik.
 
De dag roept op tot bewustwording, signalering en betere bescherming van ouderen. 
In Nederland kun je terecht bij Veilig Thuis (0800-2000).






Gepost door op Geen opmerkingen:
Labels:

maandag 21 september 2026

Sport: Stiersprong

Stiersprong (Grieks: taurokathapsia) is een acrobatische, geweldloze vorm van stierenvechten waarbij een atleet over een aanvallende stier (of koe) springt. 

Het is bekend uit de Minoïsche beschaving op Kreta (rond 1550–1450 v.Chr.), vooral via fresco’s uit Knossos. 
Daar gold het waarschijnlijk als ritueel rond stierverering. 
In de kunst ziet men drie typen: de springer grijpt de hoorns en maakt een achterwaartse salto, duikt over de hoorns zonder ze aan te raken, of zweeft boven de rug van de stier. 

Tegenwoordig leeft de sport voort in: Zuidwest-Frankrijk als course landaise (meestal met jonge koeien die met een touw in een rechte lijn worden gehouden). 
Spanje als concurso de recortes: recortadores springen over vrije stieren, soms met salto of polsstok en ontwijken ze op het laatste moment. 
Dit is gevaarlijker dan de Franse variant. 
Het is spectaculair, vereist timing, moed en atletiek en de stier wordt (in tegenstelling tot de klassieke corrida) niet gedood.






Gepost door op Geen opmerkingen:
Labels:

Internationale Dag van de Wind

De Internationale Dag van de Wind (ook Global Wind Day) is op 15 juni. 
Het is een wereldwijde themadag van WindEurope en de Global Wind Energy Council. 

Doel is aandacht vragen voor windenergie: schone, hernieuwbare stroom, lagere CO₂-uitstoot, banen en innovatie. 
Er zijn open dagen bij windparken, workshops, parades en campagnes. 
De dag begon in 2007 in Europa en werd in 2009 internationaal. 
In Nederland past hij bij de lange traditie van windmolens én moderne turbines op land en zee.






Gepost door op Geen opmerkingen:
Labels:

zondag 20 september 2026

Sport: De Venetiaanse bruggevechten

De Venetiaanse bruggevechten (battagliole sui ponti of guerra dei pugni) waren een eeuwenoude traditie in Venetië waarbij twee rivaliserende volksgroepen massaal op bruggen vochten. 

De twee kampen waren de Castellani (oostelijke wijken, vooral scheepsbouwers van het Arsenaal, vaak in rood) en de Nicolotti (westelijke wijken, vooral vissers, vaak in zwart). 
Ze streden om de brug te veroveren door tegenstanders in het kanaal te gooien. 
De bruggen hadden toen nog geen leuningen. 
De gevechten begonnen in de late middeleeuwen, eerst met stokken (guerra di canne). 
Later werden wapens verboden en ging het om vuistgevechten, soms voorafgegaan door een-tegen-een bokswedstrijden (mostre). 
Ze vonden vooral plaats van september tot Kerstmis, op zondagen en feestdagen en trokken enorme menigten. 

De bekendste plek is de Ponte dei Pugni (Brug van de Vuisten) bij Campo San Barnaba, waar nog marmeren voetafdrukken de startposities markeren. 
De traditie werd in 1705 verboden na een gevecht dat uitliep op steekpartijen en chaos.






Gepost door op Geen opmerkingen:
Labels:

Internationale Dag van het Afrikaanse Kind

De Internationale Dag van het Afrikaanse Kind (Day of the African Child) wordt elk jaar op 16 juni gevierd. 
De dag herdenkt de Soweto-opstand van 16 juni 1976 in Zuid-Afrika. 
Duizenden zwarte schoolkinderen protesteerden toen tegen slecht onderwijs en de verplichting om in het Afrikaans les te krijgen. 
De protesten werden gewelddadig neergeslagen; honderden kinderen werden gedood of gewond, onder wie de 12-jarige Hector Pieterson. 

In 1991 stelde de Organisatie van Afrikaanse Eenheid (nu de Afrikaanse Unie) 16 juni in als herdenkingsdag. 
Sindsdien is het niet alleen een herinnering aan die slachtoffers, maar ook een moment om aandacht te vragen voor de rechten, het welzijn en vooral het onderwijs van kinderen in heel Afrika. 
Elk jaar is er een ander thema, gekoppeld aan het Afrikaanse Handvest over de Rechten en het Welzijn van het Kind. 

Kortom: een dag van herdenking én een oproep tot actie voor betere kansen voor Afrikaanse kinderen. 






Gepost door op Geen opmerkingen:
Labels:

zaterdag 19 september 2026

Verdwenen gigant: Vorombe titan

Vorombe titan was de grootste vogelsoort die ooit heeft bestaan, een uitgestorven olifantsvogel (Aepyornithidae) die endemisch was voor Madagaskar. 

Deze reusachtige vluchtloze vogel, met een geschat gewicht van 650-860 kg en een hoogte tot 3 meter, leefde tot ongeveer het jaar 1000 n.Chr. en was nauw verwant aan de kiwi. 
De naam 'Vorombe titan' betekent 'grote vogel' in het Malagassisch en Grieks.






Gepost door op Geen opmerkingen:
Labels:

Internationale Dag van de Zeeschildpad

De Internationale Dag van de Zeeschildpad (World Sea Turtle Day) is elk jaar op 16 juni. 

De dag herdenkt de verjaardag van Dr. Archie Carr (1909), pionier in zeeschildpaddenonderzoek en oprichter van de Sea Turtle Conservancy. 
Doel is aandacht vragen voor zeeschildpadden: ze bestaan al meer dan 100 miljoen jaar, maar zes van de zeven soorten zijn bedreigd. 

Belangrijke gevaren zijn plasticvervuiling, bijvangst in visnetten, stroperij en verdwijning van neststranden. 
Slechts ongeveer 1 op de 1000 jongen bereikt de volwassen leeftijd. 
Organisaties zoals WWF en aquaria gebruiken de dag voor voorlichting, strandopruimacties en beschermingsprojecten. 
Niet verwarren met Wereld Schildpaddendag op 23 mei, die over alle schildpadden gaat.






Gepost door op Geen opmerkingen:
Labels:

vrijdag 18 september 2026

Verdwenen gigant: Megatherium americanum

Megatherium americanum, bekend als de Amerikaanse reuzegroundsloth, was een uitgestorven soort gigantische terrestrische luiaard die leefde in Zuid-Amerika van het vroege Plioceen tot het einde van het Pleistoceen (ongeveer 5 miljoen tot 10.000 jaar geleden). 

Het was een van de grootste landzoogdieren ooit, met een gewicht tot 4 ton en een lengte tot 6 meter en kon rechtop gaan staan tot 6 meter hoogte. 
De soort stierf waarschijnlijk uit door klimaatveranderingen en menselijke jacht en de naam betekent 'het grote beest uit Amerika'.








Gepost door op Geen opmerkingen:
Labels:

Internationale Dag van het Gezinsgeld

Internationale Dag van het Gezinsgeld (officieel International Day of Family Remittances) valt elk jaar op 16 juni. 
De dag erkent de bijdrage van meer dan 200 miljoen migranten die geld naar huis sturen naar zo’n 800 miljoen familieleden. 
Die overmakingen (remittances) zijn vaak een levenslijn: ze gaan naar voedsel, huisvesting, onderwijs, gezondheidszorg en soms naar kleine investeringen. 
Een groot deel belandt in plattelandsgebieden. 
Wereldwijd gaat het om honderden miljarden dollars per jaar, vaak meer dan officiële ontwikkelingshulp.
De dag werd in 2015 ingesteld door IFAD (een VN-organisatie) en in 2018 officieel erkend door de Algemene Vergadering van de VN. 

Doel is bewustwording, lagere overboekingskosten, meer digitale en financiële inclusie en een grotere ontwikkelingsimpact van dit geld. 
De slogan is: “Remittances: one family at a time”. 
In Nederland is de dag relatief onbekend, terwijl veel mensen hier geld overmaken naar familie in landen als Marokko, Turkije, Suriname of de Filipijnen.






Gepost door op Geen opmerkingen:
Labels:

donderdag 17 september 2026

Verdwenen gigant: Titanoboa cerrejonensis

Titanoboa cerrejonensis was een uitgestorven reusachtige boa-slang die leefde tijdens het Paleoceen, ongeveer 58-60 miljoen jaar geleden in het huidige noordoosten van Colombia. 

Met een lengte van tot 13 meter en een gewicht van meer dan 1100 kg was het de grootste bekende slang ooit, een apexpredator die krokodillen kon verorberen in een tropisch regenwoud. 
Fossielen werden ontdekt in de Cerrejón-formatie.






Gepost door op Geen opmerkingen:
Labels:

Internationale Dag voor de Bestrijding van Woestijnvorming en Droogte

De Internationale Dag voor de Bestrijding van Woestijnvorming en Droogte (ook wel Werelddag tegen Woestijnvorming en Droogte) is een VN-dag die elk jaar op 17 juni plaatsvindt. 

De dag bestaat sinds 1995 en herinnert aan het VN-verdrag ter bestrijding van woestijnvorming (UNCCD) uit 1994. 
Doel is aandacht vragen voor landdegradatie, droogte en woestijnvorming en actie stimuleren voor duurzaam landbeheer en herstel van bodem. 
Woestijnvorming en droogte bedreigen voedsel- en waterzekerheid, biodiversiteit en het inkomen van honderden miljoenen mensen. 
Elk jaar wordt een ander land gastheer van de wereldwijde herdenking. 

Kort gezegd: de dag is een jaarlijks signaal dat gezonde bodem de basis is van voedsel, water, klimaatbestendigheid en levensonderhoud — en dat herstel daarvan zowel nodig als rendabel is.






Gepost door op Geen opmerkingen:
Labels:

woensdag 16 september 2026

Resusaap aan de drank

De "resusaap aan de drank" verwijst naar de 'dronken aap'-hypothese en gerelateerde studies met resusapen (rhesus macaques), die als model dienen voor menselijk alcoholgedrag. 

Onze aantrekkingskracht tot alcohol zou zijn ontstaan bij primaten die gefermenteerd fruit aten, met een natuurlijk alcoholgehalte tot 2% (equivalent aan 1-2 glazen per dag voor mensen). 
Studies met resusapen tonen dat ze vrijwillig alcohol drinken, verslaving ontwikkelen en dat dit genetisch bepaald is – jongere apen drinken meer en chronisch gebruik schaadt de hersenen, net als bij mensen. 
Dit helpt verklaren waarom alcohol een evolutionair 'cadeau' is voor vruchtverspreiding, maar risico's met zich meebrengt.






Gepost door op Geen opmerkingen:
Labels:
Abonneren op: Posts (Atom)