zondag 16 augustus 2015

Waarom wordt er in Groot-Brittannië links gereden?



De Britse archeoloog Bryn Walters vond in 1998 in de buurt van Swindon een steengroeve uit de Romeinse tijd.
Sporen die van de groeve af liepen waren links dieper dan rechts.



Dat wijst erop dat de volgeladen wagens die van de groeve vertrokken aan de linkerkant reden.
En dat links rijden dus de norm was.
Er is nooit een sluitende verklaring gevonden voor het feit dat men in sommige landen links en in andere rechts is gaan rijden.
Maar waarschijnlijk had het te maken met welke soort wagens er het meest voorkwamen.
Bij paard en wagens waarbij de bestuurder op de bok zat, had hij in zijn linkerhand de teugels en in zijn rechterhand de zweep.
Dan was het handig om links te rijden.
Zo werd het links rijden in Engeland een gewoonte.
Maar er waren ook wagens waarbij de bestuurder op een paard zat en dan meestal het paard linksachter.



Want zo hield je het beste het overzicht en dan reed je rechts.
Napoleon voerde in de landen die hij bezette de Franse regels in, waaronder het rechts rijden.
Maar omdat Groot-Brittannië een eiland is, hadden de Britten weinig last van het gedoe op het continent.
Vandaar dat daar en in veel van de voormalige Britse koloniën nog steeds links wordt gereden.
Terwijl rechts voor ongeveer 2/3 van alle landen de norm is.

vrijdag 14 augustus 2015

Burlen van edelherten(video)



Kletterende geweien, oergeluiden en een hoop macho-gedrag.
Van september tot begin oktober is het bronsttijd en kun je als je geluk hebt dit prachtige schouwspel van dichtbij meemaken.
In deze periode maken edelherten door middel van burlen en gevechten indruk op elkaar, met als doel om met zo veel mogelijk hindes te paren.



Bambi wordt macho
De herten produceren een grote hoeveelheid van het hormoon testosteron en dit is aan hun uiterlijk goed te zien.
De manen om de hals gaan groeien en de keelzak wordt vergroot.
Met zijn imposante gewei maakt het dier veel indruk, de macho is geboren.

IJdele mannen
Om zijn aanwezigheid zo duidelijk mogelijk te maken, plast het mannetje over zijn eigen buik en neemt hij vaak een modderbad.
Het hert wil er niet alleen wild en woest uitzien, maar ook zo ruiken.
Vergelijk het met een man die lekkere aftershave op doet om een vrouw te versieren.



Burlen
Het intens harde geluid dat je tijdens de bronsttijd hoort, heet burlen.
Dit doen ze om andere herten op afstand te houden.
Zo kan de concurrentie goed horen wie er de baas is.
Zeker in het donker waan je je in een oerbos met echte wilde dieren.

Achtervolging
De leider van de groep is de baas over de hindes.
Er zijn vaak andere herten die zijn machtige positie over willen nemen.
En dit gaat er niet zachtaardig aan toe.



Gevechten
In eerste instantie gaan de herten gevechten meestal uit de weg.
Maar als het er écht op aankomt, geldt het recht van de sterkste.
Er ontstaan dan hevige gevechten, waarbij wonden geen zeldzaamheid zijn.

De daad!
De hindes zijn vruchtbaar in de bronsttijd.
De mannetjes ruiken wanneer dat bijna zover is.
De dekking duurt eigenlijk maar heel kort, maar wordt vaak herhaald om de kans te vergroten dat de hinde drachtig is.

zondag 19 juli 2015

Kaart: zie (en hoor) woorden de wereld rond reizen.


Wil je weten hoe de rest van de wereld een pannenkoek noemt? 
Bijvoorbeeld in Italië, Thailand of Madagaskar? 
Of een willekeurig ander woord (of het nou ‘woord’ is of ‘Quest’)? Kijk even op Word Map (nee, niet World Map, Word Map).



Deze interactieve kaart werkt simpel. 
Vul een willekeurig woord in, in een willekeurige taal en klik op ‘Map it’. 
Vervolgens zie je woordvertalingen voor je ogen de wereld over reizen. 
Tik sneeuwbal in, en het balletje rolt de hele wereld over. 
Van Engels (snowball) en Deens (snebold) tot Filippijns (niyebeng binilo) en לָלֶכֶת וְּלִגְדוֹל (Hebreeuws). 
Extra geinig: je ziet niet alleen de vertaling van de woorden, je hoort in veel gevallen ook nog eens de uitspraak ervan.

De kaart, van het Braziliaanse Easy Way Language center, maakt gebruik van de onuitputtelijke bronnen van Google Translate en Wikipedia. 
Hij werkt het best als je woorden neemt waarvoor in veel andere landen ook woorden bestaan. 
Pannenkoek kennen ze overal: van Finland (pannukakku) tot Mongolië (Хуушуурын). 
Maar ‘poffertje’? 
Daarbij krijg je geen zoekresultaat. 
Want poffertjes zijn zo Hollands, daarvan hebben ze in het buitenland geen kaas gegeten.


zondag 12 juli 2015

Hond dol op slipjes en haarelastiek


In de Amerikaanse staat Pennsylvania in het plaatsje Mars, woont de zwarte labrador Tiki. 
Sinds kort is hij op dieet en houdt zijn baasje hem streng in de gaten. 
Dat is wel nodig, want Tiki is een verhaal apart.



Tiki werd onlangs bij de dierenarts gebracht, omdat hij buikpijn had en niet at. 
Op de röntgenfoto zag de dierenarts allerlei vreemde dingen in zijn maag en daarom werd besloten Tiki te opereren.



De oorzaak van zijn buikpijn was snel gevonden. 
Uit zijn maag haalde de arts 62 haarelastiekjes, acht slipjes, vier rubberen elastiekjes en een pleister. 
Tiki herstelt goed van de operatie. 

maandag 6 juli 2015

Waar komt de naam Mokum voor Amsterdam vandaan?


Die bijnaam komt van de Joden.
Tot de Tweede Wereldoorlog hadden Joodse handelaren de gewoonte om steden een bijnaam te geven als ze met elkaar in gesprek waren.
Als een soort koosnaam, maar ook omdat buitenstaanders dan niet wisten waar ze het over hadden.
De bijnamen begonnen altijd met het woord 'makom' of de Jiddische variant 'mokum', wat stad betekent.



Daarna kwam een klank van een letter uit het Hebreeuwse alfabet.
De Joden noemden Berlijn Mokum Beisz, Rotterdam was Mokum Resh en Amsterdam werd Mokum Alef.
Na de oorlog stopten de Joden met het gebruik van de bijnamen.
Maar omdat Amsterdam een invloedrijke Joodse gemeenschap had, hadden niet-Joodse Amsterdammers 'mokum' al geadopteerd als bijnaam voor hun stad.
In 1929 gebruikte dagblad Het Vaderland het al. 
Het liedje Geef mij maar Amsterdam van Johnny Jordaan, uit 1955, heeft de populariteit van de bijnaam ook geen kwaad gedaan.