maandag 6 juli 2015

Waar komt de naam Mokum voor Amsterdam vandaan?


Die bijnaam komt van de Joden.
Tot de Tweede Wereldoorlog hadden Joodse handelaren de gewoonte om steden een bijnaam te geven als ze met elkaar in gesprek waren.
Als een soort koosnaam, maar ook omdat buitenstaanders dan niet wisten waar ze het over hadden.
De bijnamen begonnen altijd met het woord 'makom' of de Jiddische variant 'mokum', wat stad betekent.



Daarna kwam een klank van een letter uit het Hebreeuwse alfabet.
De Joden noemden Berlijn Mokum Beisz, Rotterdam was Mokum Resh en Amsterdam werd Mokum Alef.
Na de oorlog stopten de Joden met het gebruik van de bijnamen.
Maar omdat Amsterdam een invloedrijke Joodse gemeenschap had, hadden niet-Joodse Amsterdammers 'mokum' al geadopteerd als bijnaam voor hun stad.
In 1929 gebruikte dagblad Het Vaderland het al. 
Het liedje Geef mij maar Amsterdam van Johnny Jordaan, uit 1955, heeft de populariteit van de bijnaam ook geen kwaad gedaan.

maandag 29 juni 2015

Halleluja. Waar komt die uitroep vandaan?



"Prijs de Heer", dat is vrij vertaald, de betekenis van het woord 'halleluja'/
Het eerste deel van de uitroep is een vervoeging van het Hebreeuwse werkwoord hallal, wat 'prijzen' betekent.



Hallalu is de gebiedende wijs van het woord: prijs.
Het laatste stuk komt van Jah of Jahweh, de joodse benaming voor hun god.
Wat wij nu aan elkaar schrijven zijn dus eigenlijk twee woorden.
'Halleluja' is vooral een blije uitroep, een soort bedankje als de Heer weer wat moois voor elkaar gebokst heeft.



Vooral in het Bijbelboek Psalmen zijn de halleluja's niet van de lucht.
De 150 psalmen uit de Bijbel zijn liederen, waarvan er veel over koning David gaan.
Het projectteam Psalmen voor Nu is al vanaf 2002 bezig om de psalmen opnieuw te vertalen, op muziek te zetten en uit te brengen in een reeks cd's en op iTunes.

meer op: http://5-five-5.blogspot.nl/ 

donderdag 25 juni 2015

Eetstoornis: Kunnen dieren dat ook krijgen?


Anders dan mensen hebben dieren geen last van een vervormd lichaamsbeeld. 
Ze willen niet afvallen om aan een onbereikbaar ideaal te voldoen.



Daardoor zullen ze nooit op dezelfde manier als mensen last krijgen van een eetstoornis. 
Toch kunnen ze symptomen hebben die erg lijken op anorexia nervosa. 
De oorzaak is meestal stress. 
Bijvoorbeeld omdat ze in een onbekende omgeving worden geplaatst of omdat het maatje waarmee ze zijn opgegroeid ineens overlijdt. 
Ze stoppen met eten en hongeren zich uit, soms zelfs tot de dood erop volgt.



Bij varkens die in stallen worden gehouden is het ‘magere biggen-syndroom’ een bekend fenomeen. 
De oorzaak is een te vroege scheiding van moeder en kinderen. 
Al heel snel moeten de biggetjes de veilige omgeving van hun moeder verlaten en de concurrentie om voedsel aangaan met de groep. 
De minder assertieve exemplaren delven hierbij het onderspit en kunnen last krijgen van een eetstoornis. 
Ze weigeren hun eten en raken ernstig vermagerd.

En laboratoriumratten krijgen soms last van een wel heel opvallende eetstoornis: anorexia atlethica. 
Bij mensen wil dat zeggen: dwangmatig sporten om af te vallen. 
In het geval van ratten is het overmatig lopen in hun looprad.

maandag 22 juni 2015

Zo ziet een bijna bevroren golf er uit


In de Verenigde Staten hebben ze afgerekend met een van de strengste winters in jaren. 
Dat heeft veel ellende tot gevolg gehad, maar af en toe leidde het barre weer tot schitterende plaatjes.
Zoals deze bijna bevroren golven aan Nantucket, een eiland voor de kust van Massachusetts in de Atlantische Oceaan. 
Fotograaf Jonathan Nimerfroh kiekte deze beelden tijdens een strandwandeling. 
Er zit zoveel ijs in het water dat de golven bijna bevroren zijn en in slow motion naar de kust toerollen.










zondag 21 juni 2015

Hoe lang drinkt de mens al koffie?


Volgens een legende werd de koffie in het jaar 300 ontdekt.
Een herder zag zijn geiten hyperactief worden na het eten van een bepaalde plant.
Daarop nam de herder ook een hapje en merkte vervolgens een helderheid van geest.



De eerste officiële berichten van het gebruik van koffie dateren van het begin van de 16e eeuw.
In Europa opende het eerste koffiehuis in 1645, in Venetië.
Het eerste koffiehuis in Nederland vestigde zich in 1663 in Amsterdam.
In het begin was koffie drinken uitsluitend een aangelegenheid voor de elite, maar in de 18e eeuw werd koffie goedkoper en populairder onder de hele bevolking.
Douwe Egberts werd in 1753 opgericht, maar opende pas in 2001 het eerste koffiecafé.



Starbucks kwam in 2007 naar Nederland, met een vestiging op Schiphol, want het was maar de vraag of een dergelijke koffiecultuur in Nederland wel zou aanslaan.
Inmiddels struikel je in grote steden over de 'leuke koffietentjes'.