Kippenvel

Iedereen heeft het wel eens ervaren, wanneer je het plotseling koud krijgt, of wellicht als je een goede horror film aan het kijken bent. 

Kippenvel, de gewaarwording dat er ineens allemaal kleine bultjes op je huid groeien, precies op de plek waar je haren uit de huid steken. 

Wetenschappelijk heet dit fenomeen horripilatie en het is geenszins een uniek menselijke eigenschap: in feite gebeurt het bij alle zoogdieren. 

Het enige verschil tussen mensen en andere zoogdieren is dat je het bij ons zo goed kan zien, omdat wij zo’n schamele ‘vacht’ hebben. 

Bij andere dieren ziet kippenvel er simpelweg uit als het opruien van de vacht.

Waarom, echter, gebeurt dit? 

Het is een reactie van je zogeheten sympathische zenuwstelsel, het deel van je zenuwstelsel dat verantwoordelijk is voor het ‘fight or flight’ effect, je instinctieve reactie op gevaarlijke of nare situaties. 

Wanneer dit systeem zich bewust wordt van kou of van een gevaarlijk iets, dan zet het de haren recht overeind. 

Voor zoogdieren is dit een nuttig effect, immers het opzetten van de huid creëert luchtzakken tussen de vacht die je extra warm kunnen houden. 

Bovendien maakt het je groter, zodat je gevaarlijker lijkt voor de mogelijke vijand. 

Allemaal nuttige effecten als je een vacht hebt.

Wij mensen hebben uiteraard geen vacht, maar omdat kippenvel ook niemand kwaad doet, is het evolutionair gezien gewoon bij ons gebleven. 

En zodoende krijgen we bubbeltjes op de huid: de bubbeltjes zijn namelijk mini spiertjes die de haarzak, waarin de haar geworteld is, omhoog trekken.

meer op: http://5-five-5.blogspot.nl/

Rimpelhuid na het badderen

Zien jou vingers er ook altijd uit alsof je een 90-jarige oma (opa) bent, nadat je te lang in bad hebt gelegen? 

Geen nood, dit is doodnormaal (en sterker nog, zou het niet gebeuren, dan is er iets vreemds met je aan de hand). 

Dit fenomeen vindt plaats vanwege het feit dat je huid drie lagen heeft, een onderhuid, tussenhuid en opperhuid. 

Of als je van dure woorden houdt: het subcutane weefsel (waarin onder andere vet is opgeslagen, zowel als zenuwen en enkele grotere aderen), het dermis (waarin smallere bloedvaten liggen, wederom zenuwen, de haarwortels en zweetklieren) en het epidermis (de dode huidcel-laag die je beschermt tegen uitdroging). 

Deze lagen zijn uiteraard nauw met elkaar verbonden, maar met name de buitenste laag absorbeert water als je voor langere tijd onder water bent. 

Door al die opname zwelt de opperhuid natuurlijk op, immers dat water moet ergens heen en als gevolg groeit je buitenste huidlaag dus. 

Echter, het kan geen andere kant op omdat het aan de andere lagen vast zit, en het gevolg is dus dat de buitenste huid zich ‘om’ de onderlagen heen rimpelt.

Waarom alleen je vingers (en tenen)? 

Dit is waar je huid het meeste eelt heeft en dit eelt neemt als geen ander water op. 

Derhalve, oma-vingers.

meer op: http://5-five-5.blogspot.nl/

Knakkende gewrichten

Ik ben zelf geen gevreesde ‘knakker’, maar zo veel anderen zijn het wel: het knakken of kraken van gewrichten (veelal de pols, vingers, ruggenwervel en soms zelfs nek) wordt door duizenden mensen op deze aardbol gedaan en verafschuwd door vele anderen. 

Maar ondanks het volksgeloof dat je er artritis van kan krijgen, is het een vrij schadeloze manier van doen.

Het hele fenomeen heeft een ietwat luguber klinkende verklaring: het knakkende geluid wordt namelijk veroorzaakt door het ‘ontploffen’ van interne gasbellen in je gewrichten. Het spul dat de botten in je gewrichten soepel langs elkaar laat glijden, genaamd ‘synoviaal vloeistof’, bestaat uit onder andere stikstof, zuurstof en koolstofdioxide, en wanneer deze gassen in een bepaalde manier langs je gewrichten worden geduwd, maakt de plotselinge ontsnapping van deze gassen een kloppend geluid. Net als een ontploffende ballon een klap geeft (alleen iets minder grootschalig).

Dit is dan ook meteen de reden waarom de meeste knakkers slechts één maal kunnen knakken. 

Daarna duurt het een tijdje voor het gewricht weer geladen is. 

Dit is simpelweg zo omdat het een tijdje duurt voordat er zich weer genoeg gas heeft opgebouwd.

Overigens zijn er nog andere vormen van gewricht-geluiden. 

Knieën, enkels en enkele andere gewrichten kunnen namelijk ook knakkende geluiden geven zonder dat er gas bij betrokken is. 

Deze gewrichten hoeven zich ook niet te ‘herladen’ voor je ze nogmaals kan laten knakken. 

Ze knakken constant, bij bepaalde bewegingen. 

Dit ligt aan het feit dat je pezen in een bepaalde richting worden gespannen door bot-bewegingen. 

Wanneer deze pezen even later weer terugschieten naar hun originele positie, geeft het geheel een knak. 

In dit geval net als een gitaarsnaar.

Geen zorgen, mede-knakkers: vingers knakken geeft je geen artritis, noch zijn er andere lange termijn gevolgen gevonden door wetenschappers. 

Het kan echter geen kwaad om toch voorzichtig te zijn met knakken, gezien sommige mensen er kippenvel van krijgen. 

Knakken schaadt je niet lichamelijk, maar het kan je relaties wellicht wel minder vloeiend doen verlopen…

meer op: http://5-five-5.blogspot.nl/

Vissenregen

Vissenregen zullen wij in Nederland niet meemaken. 

Dit verschijnsel doet zich alleen voor in de Hondurese stad Yoro. 

Elk jaar! 

Én dan ook nog in een specifieke periode, namelijk tussen mei en juni. 

Na een heftige storm met veel regen wordt het vrijwel geheel donker. 

Als het regenen is gestopt, dan ligt de grond bezaaid met visjes. 

De inwoners van het stadje hebben de gewoonte om de vissen op te eten. 

Sterker nog, ze hebben er een soort feestdag van gemaakt. 

Naar alle waarschijnlijkheid heeft een waterhoos het water met de vissen opgezogen en komt dit kilometers verderop – precies boven Yoro – weer naar beneden.

meer op: http://5-five-5.blogspot.nl/

Bolbliksem

Zoals je uit de naam kunt opmaken, is een bolbliksem een lichtgevend rond object. 

Dit verschijnsel doet zich – heel zelden – voor rondom een blikseminslag. 

Je kunt het dan slechts enkele seconden zien. 

De meest voor de hand liggende verklaring voor het ontstaan van bolbliksem is het samenkomen van vuur en gas. 

In weilanden kunnen moerasgassen ontstaan. 

Als hier de bliksem inslaat, dan kan er bolbliksem ontstaan.

meer op: http://5-five-5.blogspot.nl/